Otwarcie wystawy „Oni tu byli”

20 październik 2010

W dniu 20 października 2010 roku członkowie stowarzyszenia Auschwitz Memento wzięli udział w otwarciu wystawy przygotowanej przez historyka – amatora Marka Księżarczyka pt. „Oni tu byli”, które odbyło się w Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu.

Wystawa jest pokłosiem niezwykłego znaleziska którego dokonał anonimowy mieszkaniec Oświęcimia. Na strychu swojego domu odnalazł ponad 200 dokumentów, w tym dotyczące działań załogi SS, aptekarzy i lekarzy w KL Auschwitz. Marek Księżarczyk postanowił udostępnić cześć z nich publiczności.

Słowo wstępne wygłosił Starszy Kustosz Muzeum KL Auschwitz – Birkenau dr Adam Cyra. Podkreślił on niezwykłą wagę znaleziska, twierdząc, iż są to kolejne ważne dowody na zbrodnie nazistowskie na tym terenie. Zwrócił szczególną  na nazwisko jednego z nazistowskich oprawców, Victora Capesiusa. Urodził się w 1907 r. w Reussmark na terenie Siedmiogrodu. W czasie drugiej II wojny światowej wstąpił do SS. Był zagorzałym nazistą. We wrześniu 1943 r. skierowano go do obozu koncentracyjnego w Dachau, a następnie w lutym 1944 r. do KL Auschwitz. Uczestniczył tutaj w eksperymentach farmakologicznych na więźniach, pełniąc służbę, jako kierownik apteki SS, do ewakuacji obozu w styczniu 1945 r. Brał udział również bezpośrednio w akcjach gazowania więźniów. Dr Cyra podkreślił słabość systemu sprawiedliwości wobec tej postaci, która po wojnie była sądzona dwa razy, w więzieniu przesiedziała jednak zaledwie dziewięć lat. Bez problemu wróciła do zawodu aptekarza po zakończeniu działań wojennych.

Głównym punktem wieczoru było spotkanie panelowe z więźniem I transportu Józefem Paczyńskim (nr obozowy 121). Przebywał on w obozie  do ostatnich dni jego funkcjonowania. Pracował tam jako fryzjer, który zajmował się strzyżeniem SS-manów. Dzięki temu uchodzi za jedno z najbardziej cennych źródeł informacji na temat wydarzeń w KL Auschwitz. Podczas prelekcji w sposób niezwykle detaliczny opowiadał o współbraciach czasów niedoli.

Zbigniew Klima